Strefa wiedzyMarka
Ton komunikacji: jak brzmieć tak samo na profilu, w mailu i na wizytówce
Kilka zasad, które warto spisać na jednej stronie, żeby każdy w firmie pisał podobnie.
W tym wpisie · 6 części
W firmie, w której do klientów pisze pięć osób, klient często słyszy pięć różnych firm. Biuro pisze „Szanowni Państwo, w nawiązaniu do…”, właściciel w komentarzu odpowiada „spoko, dzwoń”, a technik wysyła SMS bez powitania. Każda z tych osób chce dobrze. Razem brzmią, jakby nikt się z nikim nie umawiał.
Klient tego nie analizuje, ale to czuje: raz jest traktowany urzędowo, raz byle jak. Ton da się jednak spisać na jednej stronie. Pokazuję, co na niej umieścić, jak to wygląda na przykładach i jak sprawić, żeby wszyscy w firmie z niej korzystali.
Gdzie słychać ton
Ta sama informacja może brzmieć chłodno, nerwowo albo spokojnie i konkretnie. Ton słychać we wszystkim, co firma pisze do ludzi:
- w opisie profilu i w postach,
- w odpowiedziach na komentarze i wiadomości,
- w mailach z wyceną, przypomnieniach i SMS-ach,
- w ofercie w PDF i w umowie,
- w linijce pod nazwiskiem na wizytówce i w stopce maila.
Wizytówka wydaje się tu najmniej ważna, bo mieści kilka słów. Właśnie dlatego każde z nich się liczy. Jeśli na profilu piszesz „Cześć, tu Ania”, a na wizytówce stoi „Dyrektor ds. obsługi klienta”, klient dostaje dwa różne sygnały. Ton słychać też w linijce pod nazwą firmy. „Usługi najwyższej jakości” nie mówi nic, a „Remonty łazienek w Gdańsku” mówi to, czego klient potrzebuje.
Jeden ton nie znaczy, że wszędzie piszesz tak samo. Komentarz pod postem będzie krótszy i swobodniejszy niż oferta, a wizytówka zmieści kilka słów. Wszędzie zostają te same trzy rzeczy: forma zwracania się, słownik i konkret. Jeśli w ofercie piszesz „realizacja w 10 dni roboczych”, w komentarzu nie piszesz „zrobimy szybko”.
Sześć zasad do spisania
Nie potrzebujesz księgi na dwadzieścia stron. Wystarczy kilka zasad, które każdy zapamięta po jednym przeczytaniu.
- Jak się zwracasz. Na „Ty” czy na „Pan/Pani”. Zapisz też, kiedy zmieniasz formę, na przykład: zaczynam od „Pan/Pani”, przechodzę na „Ty”, gdy klient sam tak napisze. Jeśli piszesz na „Ty”, to wielką literą.
- Jak brzmisz, w trzech słowach. Na przykład: rzeczowo, spokojnie, życzliwie. Do tego trzy słowa o tym, jak nie brzmisz: urzędowo, na luzie, nachalnie. Druga trójka pomaga bardziej niż pierwsza.
- Konkret zamiast przymiotnika. Zamiast „niezwłocznie się skontaktujemy” napisz „oddzwonię do 15:00”. Zamiast „krótki termin” podaj liczbę dni.
- Jedna sprawa w jednej wiadomości. Krótkie zdania i jedno pytanie do klienta na końcu. Dłuższy mail podziel na akapity po dwa, trzy zdania.
- Te same słowa na te same rzeczy. Jeśli usługa nazywa się „przegląd roczny”, to tak samo nazywa się w ofercie, na profilu i na fakturze. Wybierz też jedno słowo: „wycena”, „kosztorys” albo „oferta”. Trzy naraz mylą klienta.
- Jak mówisz o problemach. Opóźnienie, reklamacja, odmowa. Przyznaj, co się stało, podaj nowy termin albo kolejny krok. Nie tłumacz się w trzech akapitach.
Druga zasada brzmi ogólnie, ale rozstrzyga najwięcej wątpliwości. Gdy ktoś w firmie nie wie, jak odpisać, sprawdza, czy jego wersja nie brzmi urzędowo albo nachalnie. To zwykle wystarcza, żeby ją poprawić.
Ten sam komunikat w dwóch wersjach
Najłatwiej zobaczyć ton na przykładach. Poniżej sytuacje, które zdarzają się w każdej firmie usługowej. W obu wersjach informacja jest podobna. Różni się sposób, w jaki ją podano.
Pytanie o cenę w komentarzu pod postem
Słabo„Zapraszamy na priv.”
Lepiej„Cena zależy od zakresu. Napisz w wiadomości, czego potrzebujesz, a odpiszę z widełkami do jutra.”
Przesunięcie terminu
Słabo„Z przyczyn niezależnych od nas termin realizacji ulega zmianie. Przepraszamy za utrudnienia.”
Lepiej„Nie zdążę w czwartek, bo dostawca opóźnił materiał. Proponuję poniedziałek, 8:00. Jeśli to nie pasuje, zadzwonię i ustalimy inny dzień.”
Mail z wyceną
Słabo„W załączeniu przesyłam ofertę. W razie pytań pozostaję do dyspozycji.”
Lepiej„Wycena w załączniku. Kwotę znajdziesz na pierwszej stronie, realizacja trwa 10 dni roboczych, a wycena obowiązuje do końca miesiąca. Jeśli coś jest niejasne, odpisz albo zadzwoń.”
Opis na profilu
Słabo„Profesjonalne usługi na najwyższym poziomie. Zapraszamy do kontaktu.”
Lepiej„Remonty łazienek w Gdańsku i okolicy. Wycena w 48 godzin od oględzin.”
Odpowiedź na krytyczną opinię
Słabo„Nie zgadzamy się z tą opinią. To klient nie dotrzymał ustaleń.”
Lepiej„Przykro mi, że tak to wyglądało. Sprawdziłem zlecenie: termin przesunął się o dwa dni. Zadzwonię jutro przed 12:00, żeby ustalić, co mogę zrobić.”
Zobacz, co łączy lepsze wersje. Każda mówi, co się stało, kto co zrobi i kiedy. Żadna nie używa zwrotów, które mogłyby stać w wiadomości dowolnej innej firmy. I żadna nie jest dłuższa, niż trzeba.
Ton najlepiej słychać wtedy, gdy coś idzie nie tak.
Gdy wszystko idzie zgodnie z planem, prawie każda wiadomość brzmi dobrze. Przy opóźnieniu, reklamacji albo złej opinii ludzie piszą w nerwach, a klient zapamiętuje właśnie te wiadomości. Dlatego w ściądze trudnym sytuacjom daj najwięcej miejsca.
Wzór ściągi na jedną stronę
Tak może wyglądać Twoja ściąga. Zmieść ją na jednej stronie A4, żeby dało się ją wydrukować i powiesić przy biurku. Dłuższej nikt nie przeczyta drugi raz.
| Część | Co wpisujesz | Przykład |
|---|---|---|
| Firma w jednym zdaniu | co robisz, dla kogo i gdzie | „Remonty łazienek w Gdańsku i okolicy” |
| Forma zwracania się | „Ty” albo „Pan/Pani” i kiedy zmiana | „Pan/Pani”, aż klient przejdzie na „Ty” |
| Jak brzmisz | trzy słowa | rzeczowo, spokojnie, życzliwie |
| Jak nie brzmisz | trzy słowa | urzędowo, na luzie, nachalnie |
| Słownik | nazwy usług i pojęć | „wycena”, nie „kosztorys” |
| Zwroty zakazane | puste słowa z Twojej branży | „profesjonalnie”, „najwyższa jakość” |
| Trudne sytuacje | opóźnienie, reklamacja, odmowa | przyznaj, podaj termin, zaproponuj krok |
| Kanały | co zmienia się w komentarzu, mailu i SMS-ie | komentarz do trzech zdań, mail zawsze z podpisem |
| Podpis | jak kończysz wiadomość | imię, telefon, godziny odpowiedzi |
| Dwa wzory | jedna dobra i jedna poprawiona wiadomość | z prawdziwych rozmów z klientami |
Ostatni wiersz jest najważniejszy. Zasady bez przykładów każdy rozumie po swojemu. Dwie prawdziwe wiadomości, jedna dobra i jedna poprawiona, pokazują więcej niż cały opis.
Jak sprawić, żeby wszyscy pisali podobnie
Ściąga, która leży w folderze, niczego nie zmieni. Najlepiej sprawdza się taka kolejność:
- Krok 1Zbierz dziesięć prawdziwych wiadomości. Maile, komentarze i SMS-y od różnych osób w firmie, z ostatniego miesiąca.
- Krok 2Wybierz dwie najlepsze. Z nich wyciągnij zasady. Łatwiej opisać to, co już działa, niż wymyślać ton od zera.
- Krok 3Spisz ściągę. Jedna strona, według wzoru wyżej. Pokaż ją dwóm osobom, które najczęściej piszą do klientów, i popraw to, czego nie rozumieją.
- Krok 4Przygotuj gotowe odpowiedzi. Pięć najczęstszych sytuacji: pytanie o cenę, wycena, przypomnienie o terminie, przesunięcie, podziękowanie po zleceniu. Każdy może je skopiować i uzupełnić.
- Krok 5Wracaj do niej co kwartał. Przejrzyj kilka świeżych wiadomości i sprawdź, czy ściąga nadal pasuje. Nowej osobie w firmie dawaj ją pierwszego dnia.
Najwięcej dają gotowe odpowiedzi. Mało kto czyta zasady przed każdym mailem, ale z gotowego wzoru korzysta każdy.
Od czego zacząć
W tym tygodniu zbierz dziesięć wiadomości, które Twoja firma wysłała klientom. Zaznacz zdania, które Ci się podobają, i te, których nie chcesz więcej czytać. To wystarczy, żeby napisać pierwszą wersję ściągi.
Ton to jeden z kroków, które opisuję we wpisie o porządkach w marce. Jeśli chcesz, żeby wynikał z tego, komu sprzedajesz i czym się wyróżniasz, spisuję go w ramach strategii, razem z komunikatami dla różnych grup klientów.
Doczytane do końca. Zapisałem ten wpis jako przeczytany w Twojej przeglądarce.



